İsrail Askerlik Sistemi: IDF’de Görev Yapmanın Şartları ve Yükümlülükler
İsrail’in Temel Askerlik Yasası, Savunma Hizmetleri Kanunu ve Yedek Hizmet Kanunu üzerinden çifte vatandaşların IDF’ye bağlı askerî yükümlülüğünü inceleyen hukuki analiz. İsrail vatandaşlığı, kişiyi dünyanın neresinde yaşarsa yaşasın yıllarca ordunun çağrısı altında tutuyor.
Yönetici özeti
IDF’nin Şubat 2025’te açıkladığı verilere göre İsrail ordusunda 52 binden fazla çifte ve çoklu vatandaş askerlik yapıyor. Bu rapor, bu kişilerin hangi hukuki dayanakla ve ne kadar süreyle İsrail ordusuna bağlı kaldığını Knesset yasaları üzerinden inceliyor.
Savunma Hizmetleri Kanunu’na göre İsrail vatandaşı veya daimi ikamet sahibi herkes 18 yaşında asker sayılıyor. Erkekler 18–29, kadınlar 18–26 yaş arasında düzenli hizmete çağrılabiliyor; 18 yaşından sonra vatandaşlık alanlar da vatandaşlık tarihinden itibaren 24 ay içinde çağrı kapsamına giriyor. Muafiyetler kalıcı değil: şartlar ortadan kalktığında kişi yeniden çağrılabiliyor.
Zorunlu askerliğin bitmesi yükümlülüğün bittiği anlamına gelmiyor. Yedek Hizmet Kanunu, kişiyi yıllarca yeniden silah altına alınabilecek bir statüde tutuyor; olağanüstü hâlde olağan sınırlar aşılabiliyor ve çağrıya uymamak cezai yaptırıma bağlanıyor. Kanunun geniş takdir alanı, yükümlülüğün koşullara göre genişletilmesine kapı aralıyor.
Rapor, UCM tedbir kararları ve UAD kararlarıyla birlikte değerlendirildiğinde her İsrail vatandaşının soykırım ve savaş suçlarıyla anılan bir askerî yapının uzun süreli parçası olduğu sonucuna varıyor ve İsrail vatandaşlığı taşıyanların ülke vatandaşlığının iptal edilmesini, ülkeye giriş-çıkışlarının engellenmesini öneriyor.
Hazırlayan: Hüseyin Kılıç
IDF’de askerlik yapan çifte ve çoklu vatandaş (Şubat 2025)
Askerlik yükümlülüğünün başladığı yaş
Zorunlu askerlik süresi
Yedek hizmete çağrılabilecek yaş sınırı
Temel bulgular
İsrail ordusunda 52 binden fazla çifte vatandaş var
IDF’nin Şubat 2025 verileri, ordudaki çifte ve çoklu vatandaşların sayısını ülke ülke açıkladı.
Vatandaşlık doğrudan askerlik yükümlülüğü doğuruyor
Savunma Hizmetleri Kanunu Madde 1: 18 yaşını doldurmuş her İsrail vatandaşı veya daimi ikamet sahibi asker sayılıyor.
Sonradan vatandaş olanlar da çağrılıyor
Madde 20: 18 yaşından sonra vatandaşlık veya daimi ikamet alan kişi, bu tarihten itibaren 24 ay içinde düzenli hizmete çağrılabiliyor.
Muafiyetler kalıcı değil
Madde 36, 39 ve 40’taki muafiyetler şartlara bağlı; şart ortadan kalktığında kişi yeniden çağrılabiliyor. Yaş nedeniyle genel muafiyet subay olmayanlar için 40, subaylar için 45 yaş.
Yedek askerlik yükümlülüğü yıllarca sürüyor
Yedek Hizmet Kanunu, kişiyi yeniden silah altına alınabilecek statüde tutuyor. Olağan dönemde üç yıllık 54/70/84 günlük sınırlar var; olağanüstü hâlde (Tsav 8) bu sınırlar aşılabiliyor, çağrıya katılmamak cezai yaptırıma bağlı.
Vatandaşlık iptali öneriliyor
Rapor, İsrail vatandaşlığı taşıyanların pasif asker olarak değerlendirilip ülke vatandaşlığının iptal edilmesini ve ülkeye giriş-çıkışlarının engellenmesini öneriyor.
